Wszystko o VCA

VCA oznacza z języka holenderskiego BHP i Ochrona Środowiska Lista Kontrolna Wykonawców. Jest to jednakże dużo więcej niż tylko lista. VCA to wielostronny i kompletny program z pomocą którego, firmy wykonujące usługi mogą być obiektywnie i strukturalnie testowane i certyfikowane z zakresu systemu zarządzania bezpieczeństwem, higieną pracy i ochroną środowiska

VCA i certyfikacja

VCA to skrót w języku holenderskim od VGM Checklist Aannemers (VGM = Veiligheid Gezondheid Milieu, co znaczy - Bezpieczeństwo, Zdrowie i Środowisko). W języku angielskim to SCC - Safety Health Environment Checklist Contractors. Ta lista kontrolna (Checklist) to rozwinięta lista pytań, mająca na celu zapewnienie bezpieczeństwa pracownikom w miejscu wykonywania prac, którą stosuje się jako system kontrolnyo-inspekcyjny na potrzeby wykonawców (kontrahentów), którzy wykonują prace dla zleceniodawców. VCA to w zasadzie więcej niż tylko lista kontrolna. Jest to wszechstronny i kompletny program, za pomocą którego, przedsiębiorstwa wykonawcze mogą być testowane i certyfikowane w sposób obiektywny i strukturalny z zakresu ich systemu zarządzania BHP i ochroną środowiska.

Pożytek i potrzeba

Sumując zagadnienia z tej tak zwanej „listy kontrolnej” (checklist) wynika, że celem VCA jest sprawdzenie Państwa firmy w kilku krytycznych punktach dotyczących troski o zapewnienie bezpiecznych warunków pracy, z uwagą na zdrowie i ochronę środowiska. Jeżeli przedsiębiorstwo spełnia wymagane warunki, ma wtedy możliwość uzyskania certyfikatu VCA. Certyfikat VCA jest przydatnym środkiem aby za jednym razem móc udowodnić, że Państwa firma spełnia wiele warunków z zakresu BHP i ochrony środowiska. Zapobiega to podejmowaniu różnorodnych działań przez zleceniodawcę i wykonawcę celem poręczenia za troskę o bezpieczeństwo, higienę pracy i ochronę środowiska. Sprawy te zostały przecież już wcześniej uregulowane. Z punktu widzenia korzyści jakie przynosi certyfikat powstała także potrzeba posiadania takiego certyfikatu. Ze względu na wygodę, posiadanie przez firmy wykonawcze certyfikatu VCA, jest stawianym przez zleceniodawców warunkiem przed wydaniem zgody na zrealizowanie zleconych prac.

Objektywność i struktura

W sektorze (petro)chemicznym i wielu innych organizacjach, sprawy BHP i ochrony środowiska są bardzo ważnymi aspektami. Jako skutek restrukturyzacji wewnątrz przemysłowej, prace zostają w coraz większej mierze powierzane wykonawcom. W związku wykonawcy mają coraz to większy wpływ na aspekty BHP i ochrony środowiska. Wybór dobrych wykonawców jest więc krucjalny w procesie zachowania lub polepszenia poziomu bezpieczeństwa, higieny pracy i ochrony środowiska. Ważnym wkładem dostarczanym tutaj przez VCA, jest umożliwienie wykonawcom, prowadzącym system zarządzania BHP i ochroną środowiska w należytym porządku, uzyskania certyfikatu. Sama certyfikacja odbywa się na podstawie listy kontrolnej, i jest wykonana przez jednostkę certyfikującą. Zleceniodawca, powierzający prace wysokiego ryzyka wykonawcy posiadającemu certyfikat VCA, ma prawo ufać, iż zlecone zadania będą wykonane w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu i zdrowiu pracowników jak i środowisku. Zostało to już przecież wykazane przez niezależną i objektywną kontrolę uznanej jednostki certyfikującej. System zarządzania BHP i ochroną środowiska spełnia minimalnie wymagane warunki i jest stosowany w sposób strukturalny, z ciągłą uwagą na aspekty BHP i środowiska, i z dobrymi wynikami. (m.inn niska frekwencja wypadkowości)

Jak powstał system VCA

Obecny system certyfikacji jest rezultatem rozwijającego się procesu, który został zapoczątkowany w 1989 roku przez Krajowe Stowarzyszenie Bezpieczeństwa Kontrahentów (Landelijke Werkgroep Contractor Veiligheid). Wewnątrz tej organizacji posiadającej przedstawicieli pochodzących głównie z sektoru przemysłu pertochemicznego, powstał pomysł aby stworzyć jednolity i objektywny system, który dawałby możliwość testowania firm wykonawczych pod względem ich systemu zarządzania bezpieczeństwem i wydajności. Po współzaangażowaniu przedstawicieli ze sfer wykonawców, doprowadziło to powstania listy kontrolnej, która po okresie próbnym na obszarze Europortu-Botlek, pod nadzorem Stowarzyszenia Przedstawicieli Interesów Europortu Botlek (obecnie Deltalinqs), została zaakceptowana przez przemysł jako jednolity system i standard dla przemysłu.

Organizacja systemu VCA

Aby ułatwić wprowadzenie na szeroką (krajową) skalę, system ten został na początku roku 1994 powierzony niezależnej organizacji Stowarzyszenie Współpracy nad Bezpieczeństwem, (Stichting Samenwerken voor Veiligheid) którego organem wykonawczym została Centralna Rada Rzeczoznawców VCA (Centraal College van Deskundigen VCA (CCVD-VCA)). Rada ta sprawuje kontrolę nad jakością systemu, jego właściwym zastosowaniem i procedurami.

System ten został powierzony również Radzie ds. Akredytacji. Tym samym została poręczona jego objektywność ponieważ jednostka certyfikująca jest testowana pod względem dostatecznej ekspertyzy i gwarantuje to poprawne wykonanie procedur oraz niezależność procedury przyjmowania i rozpatrywania skarg . Korzyścią tego systemu (tak zwanego schematu certyfikacji) jest to, że odpowiada on wymaganiom europejskich norm, przez co zostaje ułatwione międzynarodowe zastosowanie i wzajemne uznanie między krajami europy (zostają spełnione wymagania europejskiego standardu)

Wspólna troska zleceniodawców i wykonawców o bezpieczeństwo została zawarta w kilku prawnych obowiązkach (Kodeks Pracy).

Dla jakich działalności przeznaczona jest certyfikacja VCA?

Certyfikat VCA jest przeznaczony dla przedsiębiorstw wykonujących prace z wysokim ryzykiem (z punktu widzenia zleceniodawcy). Prace tego rodzaju często znajdują miejsce w fabrykach, przy instalacjach, w warsztatach i na terenie wykonywanych projektów.

Przykładami są:

• prace związane z budową maszyn, na przykład:
• prace konserwacyjne
• konstrukcje
• elektromontaż i kierowanie procesami, na przykład
• konserwacja systemów kierowania procesami
• konserwacja instalacji elektrycznych
• konstrukcje
• prace budowlane
• pozostałe usługi techniczne, jak:
• izolacje (usuwanie/instalacja)
• budowa rusztowań, przemysłowych stelaży
• promieniowanie/konserwacja/prace malarskie
• Prace inspekcyjne (rentgen itp.)
• Itp.

W sytuacji kiedy firma ubiegająca się o certyfikat VCA posiada kilka placówek w różnych miejscach (siedziba głowna, placówki itd.) instancja nadająca certyfikaty powinna wykonać audyt tak jakby każda placówka z osobna misiała posiadać własny certyfikat. W przypadku gdy jedna z placówek nie będzie (już więcej) spełniała warunków VCA, certyfikat zostaje dla całego przedsiębiorstwa unieważniony.

Jeżeli jest taki zamiar aby certyfikat VCA dotyczył jedynie określonych placówek firmy, na certyfikacie VCA danej firmy należy wymienić tylko i wyłącznie te placówki. Siedziba główna jak i każda inna placówka mogą być oczywiście osobno certyfikowane, w sytuacji gdy spełniają one wymogi VCA. W sytuacji kiedy w certyfikowanym według VCA przedsiębiorstwie, jest mowa o większej ilości organizatoryjnych jednostek, obowiązuje ta sama zasada jak w przedsiębiorstwach z większą ilością placówek.

Korzyści dla firm wykonawczych certyfikowanych według systemu VCA:

• Posiadanie certyfikatu VCA to warunek do wzięcia udziału w przetargu ofert lub do podpisania kontraktu, stawiany przez niektórych zleceniodawców
• Posiadanie VCA daje przewagę na rynku nad (pod)wykonawcami nie posiadającymi certyfikatu VCA oraz zwiększa szansę na otrzymanie zleceń
• Wykonawcy nie zmagają się już z różnorodnymi wymogami, różnymi systemami zarządzania bezpieczeństwem, „wymyślonymi” w przeszłości i nałożonymi przez różnych zleceniodawców, coi często prowadziło do podwójnej pracy, szczególnie w zakresie szkoleń i instruktażu. Wykonawcy mają możliwość kierowania się wedle jednej listy kontrolnej.
• VCA jest w szerokim kręgu uznawane za jednolity system, tz. listę kontrolną, która zastąpiła duże zróżnicowanie metod i systemów dotyczących zasad zarządzania bezpieczeństwem
• VCA daje wyraźną strukturę: wykonawca ma możliwość dążenia do polepszenia swojego systemu zarządzania BHP i ochroną środowiska oraz prowadzenia go według uznanego systemu
• VCA dostarcza zręcznego, praktycznego wsparcia i norm
• Ponieważ VCA stosowane jest według formalnych zasad akredytacji, wykonawcy są zapewnieni o uczciwej, bezstronnej, profesjonalnej ocenie certyfikującej instancji (CI). CI znajduje się pod nadzorem Rady ds.Akredytacji (RvA Raad voor Accreditatie w Holandii), Belcert (w Belgii), lub TgA (w Niemczech).
• Proces certyfikacji VCA ma wiele wspólnego z systemem ISO 9000 i audytami. Vca jest podporą również dla systemów menedżerskich i audytów jak ISO 14001 i OHSAS 18001. Poprzez zastosowanie procesu certyfikacji, prowadzony przez firmę wykonawczą system zarządzania BHP i ochroną środowiska, daje się doskonale dopasować do tego też systemu prowadzonego przez zleceniodawcę.
• VCA to międzynarodowy system, stosowany i uznawany w większości krajów UE
• Ponieważ VCA został stworzony dla potrzeb holenderskiego i belgijskiego przemysłu i jest przez niego nieustannie zarządzany, wszyscy którzy korzystają z systemu VCA mają gwarancję, że pozostanie on praktycznym systemem. Dodatkową cechą VCA jest to, iż nie jest to system biurokratyczny i nie wymaga on wielu obowiązków administracyjnych, co jest na pewno dodatkową zaletą.

Korzyści dla zleceniodawców certyfikowanych według systemu VCA:

• VCA oferuje wyraźną i jasną strukturę w systemie zarządzania bezpieczeństwem, higieną i ochroną środowiska dla (pod)wykonawców. Zlecający prace wykonawcze wiedzą zatem czego mogą oczekiwać od (pod)wykonawców posiadających certyfikat VCA
• Wykonawcy muszą wykazać właną odpowiedzialność za nadanie treści systemie zarządzania BHP i ochroną środowiska
• Synergia między zlecającymi prace wykonawcze a wykonawcami zwiększy w całośći jakość i wydajność organizacji i spowoduje zmiejszenie czynnika wypadkowości i szkód w przedsiębiorstwie i środowisku
• Zleceniodawca nie musi już koniecznie przeprowadzać oceny jakości zarządzania systemem BHP i ochrony środowiska lub może się ograniczyć do ewaluacji wykonywanych projektów lub prac
• Ponieważ firmy wykonawcze są kompetentne i dysponują dobrze wyksztalconym i wykwalifikowanym personelem z zakresu BHP i ochrony środowiska, można im powierzać coraz to więcej zadań i odpowiedzialności.
• System VCA koresponduje z systemem zarządzania BHP i ochrony środowiska kontrahentów (zobacz także w języku holenderskim VCO: VGM Checklist Opdrachtgevers lub w języku angielskim SCC Safety Checklist for Contractors)
• Wykonawca „mówi tym samym językiem” jeżeli chodzi o bezpieczeństwo, higienę pracy i ochronę środowiska.
• Proces certyfikacji VCA łączy w sobie elementy systemów i audytów ISO 9000. VCA jest również podporą dla systemów menedżerskich i norm, jak ISO 14001 i OHSAS 18001. Poprzez zastosowanie procesu certyfikacji VCA, system zarządzania BHP i ochroną środowiska którym posługują się firmy wykonawcze, ma możliwość dobrej korespondencji z systemem zarządzania BHP i ochroną środowiska stosowanym przez zleceniodawców

Korzyści dla pracownika posiadającego certyfikat VCA:

• Wymagający certyfikat pracodawca firmy wykonawczej, pokazuje tym samym, że jest poważnie zaangażowany w sprawy BHP i ochrony środowiska.
• W certyfikowanym VCA przedsiębiorstwie, pracownicy mogą oczekiwać bezpiecznego miejsca pracy z troską o dobrą higienę.
• Ponieważ pracownik ma obowiązek wykazania swoich kwalifikacji, może on oczekiwać od współpracowników równie wysokiego poziomu kwalifikacji i wyszkolenia.
• Dyplom/atest lub osobisty certyfikat opatrzony w logo VCA, jest wartościowym dokumentem dla posiadacza: jest to oficjalnie uznane świadectwo, dające zaufanie, że jego posiadacz jest profesjonalnym, bezpiecznie pracującym fachowcem.
• Wykwalifikowany pracownik lub osoba na stanowisku kierowniczym, posiadająca certyfikat VCA ma większą wartość na rynku pracy.
• Szansa na zdarzenie się nieszczęśliwego wypadku przy pracy lub doznanie obrażenia ciała jest zminimalizowana, a więc zdrowo i cało po pracy do domu!

Korzyści dla wszystkich trzech stron i dla społeczeństwa wynikające z systemu certyfikacji VCA: Mniejsza ilość doznań obrażeń ciała, mniej zwolnień z pracy na skutek wypadków przy pracy, mniejsza ilość pracowników niezdolnych do pracy, mniejsze prawdopodonieństwo zdarzenia się nieszczęśliwych wypadków, więcej uwagi poświęconej ochronie środowiska. Mówiąc krótko: bezpieczne(niejsze) środowisko pracy ze wzorową higieną.

* Źródło www.ssvv.nl